Facebook Twitter Instagram Youtube Google

Karın Ağrısı

Karın Ağrısı Nedir?

Karın ağrısı başlı başına bir hastalık değil, bir hastalığın belirtisidir. Özellikle, ani başlayan (6 saat içinde) karın ağrılarında mutlaka doktora danışılması ve gelişigüzel ağrı kesici ilaç alınmaması gerekir.

Karın Ağrısı Ne Sıklıkta Görülür?

Ağrı, toplumda en çok görülen şikayetlerden birisi olup, karın ağrıları da hemen herkesin yaşamı boyunca en az bir kez karşılaştığı bir durumdur. Karın ağrısının birçok nedeni vardır. Fazla gıda alımı, uygunsuz beslenme ve basit enfeksiyonlarda karın ağrısı sebeplerinin başında gelir. Aniden yani, 6 saat içinde başlayan karın ağrısı ile karakterize karın hastalığı "akut karın sendromu" olarak anılmaktadır. Ağrıyı takiben 6 ile 12 saat içinde bulantı ve kusma olması genellikle mide-bağırsak sisteminde bir tıkanıklığın göstergesidir. Bağırsakta olan bir iltihabi bir olay ise kendisini; iştahsızlık, bulantı ve kusma gibi belirtilerle gösterir. Ani başlayan karın ağrısı olan her hasta detaylı bir şekilde ele alınmalıdır. Bir haftayı aşan bir süredir karın ağrısı olan hastada "akut karın sendromu" tablosu düşünülmez, ancak bu durum bir hekim tarafından araştırılmalıdır.

Karın Ağrısına Hangi Hastalıklar Neden Olur?

Karnın değişik bölgelerindeki ağrıları, o bölgeye has organların hastalıklarının belirtisi olabilir. Mide ve bağırsak bozuklukları, böbrek taşları, kadın ve erkek üreme organlarının hastalıkları, şeker hastalığı, böbrek üstü bezi hastalıkları, kadınlarda adet sancıları, bazı kan hastalıkları, kurşun ve morfin gibi maddelerin zehirlenmeleri ve zona gibi hastalıklar nedeni ile karın ağrısı oluşabilir. Sadece karın boşluğundaki organlar değil; akciğer iltihapları, kalp krizleri ve kaburga kırıkları gibi göğüs boşluğu içindeki sorunlarda karın ağrısı yaratabilir.

  • Karın sağ üst bölümünde ağrı: karaciğer, safra kesesi ve safra yollarının hastalıkları ve ülser sorunları sorumlu olabilir.
  • Karın sol üst bölümünde ağrı: dalak, pankreatit ve karın şah damarının (aorta) hastalıkları sorumlu olabilir.
  • Göbeğin üst bölümünde ağrı: yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağının, gastrit, ülser ve reflü hastalığı gibi sorunlar akla gelmelidir.
  • Karın sol alt bölümünde ağrı: kalın bağırsak divertikülü iltihapları, yumurtalık sorunları, karın şah damarının hastalıkları, idrar sorunları (taş, iltihap, vb.), dış gebelik sorunu ve apandisit problemi olabilir.
  • Karın sağ alt bölümünde ağrı: apandisit, apendajit, iltihabi bağırsak hastalığı, idrar sorunları (taş, iltihap, vb.), dış gebelik, yumurtalık sorunları, fıtık boğulması, safra kesesi ve yollarının hastalıkları, FMF hastalığı vb. düşünülmelidir.

Başlıca Cerrahi Karın Ağrısı Nedenleri

  • Kanama
  • Abdominal aort anevrizması rüptürü (karın aort damarında anevrizma patlaması)
  • Aorto-duodenal fistül (karın aort damarına yama konulması sonrasında, yama ile bağırsak arasında gelişen delik)
  • AV- malformasyon (damar anomalisi)
  • Bağırsak divertikülü kanaması
  • Behçet hastalığı
  • Dalak rüptürü (bazı iltihabi hastalıklarda veya kan hastalıklarında olabilen dalak yırtılması)
  • Ektopik (dış) gebelik kanaması
  • Karaciğer, dalak ve böbrek gibi solid organlarda yaralanma
  • Mallory-Weiss sendromu (yemek borusunda, gebeler veya alkoliklerde kusmalara bağlı gelişen yırtık sonucunda kanama)
  • Pankreatit (pankreas iltihabı) kanaması
  • Enfeksiyon
  • Apandisit
  • Erkek yumurtalığında enfeksiyon (orşit)
  • İdrar yolu iltihabı (üriner enfeksiyon)
  • Kadın tüpleri enfeksiyonu (salphenjit)
  • Karaciğer apsesi
  • Karaciğer iltihabı (hepatit)
  • Meckel divertiküliti
  • Mezenterik lenfadenit
  • Mide veya bağırsakta ülser, divertikül, fıtık, tümör, yabancı cisim vb. nedenler ile delinme
  • Pankreatit
  • Safra kesesi iltihabı
  • Tıkanıklık
  • Bağırsak düğümlenmesi
  • Bağırsaktaki yapışıklıklara (adhezyon) bağlı tıkanıklık
  • Fıtık boğulması
  • İltihabi bağırsak hastalığı
  • Tümörler
  • Bağırsak kanseri
  • Gastrointestinal stromal tümör (GİST)
  • Karsinoid tümör
  • Lenfoma
  • Mezenter tümörü
  • Mide kanseri
  • Nöroendokrin tümörler
  • Rektum kanseri
  • Sindirim sistemi melanomları
  • Sindirim sisteminin diğer tümörleri
  • Sürrenal adenomu
  • Beslenme bozukluğu
  • Buerger hastalığı
  • Dalak enfarktüsü (damar tıkanıklığı)
  • Fıtık boğulması (strangülasyon)
  • Mezenter trombozu veya embolisi (bağırsak damarlarının tıkanması)
  • Testis torsiyonu (erkekte yumurta boğulması)
  • Volvulus (bağırsağın mezenter adlı yağlı dokusunun ekseni etrafında dönmesi)
  • Yumurtalık kisti boğulması (torsiyon)
  • Çeşitli
  • Ağrılı adet (dismenore)
  • Dış gebelik
  • Huzursuz bağırsak sendromu (İBS)
  • Kabızlık
  • Karın epilepsisi
  • Uçuk (Herpes zoster)
  • Psoas apsesi

Başlıca Cerrahi Dışı Karın Ağrısı Nedenleri

  • Hormonal ve metabolik nedenler
  • Addison hastalığı (böbreküstü bezi yetmezliği)
  • Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF hastalığı)
  • Porfiri hastalığı
  • Şeker düşmesi (hipoglisemi)
  • Şeker yükselmesi (hiperglisemi)
  • Üre yükselmesi (üremi)
  • Kan hastalıkları
  • Akut lösemi
  • Orak hücreli anemi
  • Trombotik trombositopenik purpura
  • İlaçlar veya zehirlenmeler
  • Antidepresan (sakinleştirici)
  • Antikolinerjik
  • Çeşitli ağır metal zehirlenmeleri
  • Eritromisin
  • Kurşun zehirlenmesi
  • Morfin zehirlenmesi
  • Örümcek sokması (kara dul örümceği)
  • Salisilat (Aspirin)
  • Göğüs boşluğuna ait sorunlar
  • Akciğer zarına hava girmesi (pnömotoraks)
  • Myokardit (kalp kası iltihabı)
  • Perikardit (kalp zarı iltihabı)
  • Zatüre (pnömoni)
  • Yansıma ağrısı
  • Sağ omuza vuran karın ağrısı
  • Diyaframın sağ tarafını ilgilendiren sorunlar
  • Karaciğer hastalıkları
  • Safra kesesi iltihabı
  • Sol omuza vuran karın ağrısı
  • Kalp hastalıkları
  • Pankreas kuyruğu hastalıkları
  • Dalak hastalıkları
  • Erkekte yumurtalara vuran ağrı
  • İdrar yolu hastalıkları

Karın Ağrısında Ağrı Kesici Kullanılabilir mi?

Karın ağrısı şikayetinin altında farklı sebepler olabileceği için rastgele bir şekilde ilaç almamak gerekir. Ancak yemek sonrasında gelişen, hafif şiddetteki karın ağrılarında hafif buzlu su içilmesi, tost yenmesi, elma suyu içilmesi veya muz yenmesi yarar sağlayabilir. Mide asidinin sorun yarattığı biliniyorsa, asit giderici ilaçlar alınabilir. Karın ağrısının nedeni kesin olarak bilinmiyorsa ve daha önceden bir hekim tarafından teşhis edilmemişse, ağrı kesici ilaç almamakta yarar vardır.

Karın Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurmak Gerekir?

  • Şiddetli, tekrarlayıcı, artan ve devamlı karakterde ağrılar
  • Ağrı ile nefesin kesilmesi, baygınlık hissi, kanama, kusma ve yüksek ateş olması
  • Karın ağrısının göğse, boyuna ve omuza yayılması
  • Dışkıda kan görülmesi
  • Karında gerginlik ve şişme olması

Karın Ağrısının Ayırıcı Tanısında Hangi Tetkikler Kullanılır?

  • Hastalık Tanı yöntemleri
  • Akut pankreatit
  • Amilaz, lipaz tetkikleri, bilgisayarlı tomografi
  • Apandisit
  • Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi
  • Bağırsak delinmesi Bilgisayarlı tomografi
  • Bağırsak divertikülü iltihabı (divertikülit)
  • Bilgisayarlı tomografi
  • Bağırsak düğümlenmesi
  • Direkt karın röntgeni
  • Kronik karın ağrısı Kapsül endoskopisi, gastroskopi, kolonoskopi, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, MRG
  • Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
  • Ultrasonografi
  • Safra yolu tıkanıklığı
  • MRG, MRCP

Karın Ağrısının Tanı ve Tedavisi Nasıldır?

Karın ağrısı sorunuyla doktora başvuran kişilerin detaylı muayenesi yapıldıktan sonra bazı hastalıkların ayırımı için, kan testi, idrar testi, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme tetkikleri istenerek tanıya gidilir. Bu araştırmalar sırasında hekimin deneyimi, görgü ve bilgisi büyük önem taşımaktadır. Tedavi tamamen saptanan soruna göre düzenlenir. İdrar yolunda taş belirlenmesi durumunda ön planda ilaçlarla tedavi planlanırken, apandisit için acil ameliyat önerilmektedir. Tüm bu tetkiklerle sonuç alınamayan hastalara tanısal (diagnostik) laparoskopi önerilir. Günümüzde tanısal laparoskopi, ağırlıklı olarak tek delikten laparoskopi gerçekleştirilmektedir.